مؤلف مجهول
7
شرح قصيده برده ( فارسي )
دريافت كه بجز چاپهاى گوناگونى كه در ممالك مختلف عالم از آن شده ، فقط در قاهره تا زمان تأليف كتاب « المدائح النبوية » « 3 » حدود پنجاه بار چاپ شده بوده است . نسخههاى بسيارى از آن را مانند قرآن ، خطاطان به خط زيبا نوشته و تذهيب كارى مىنمودند . دانشمندان و ادبا نيز آن را طرف توجه قرار داده به شرح و ترجمهء آن بزبانهاى گوناگون پرداختند ، بطورى كه بگفته مؤلف المنجد تاكنون بيش از 90 شرح بزبانهاى عربى و فارسى و تركى و بربرى بر آن نگاشته شده است . « 4 » بسيارى از اديبان و شاعران آن را تضمين و تشطير و تخميس و تسبيع و تتسيع و تصدير و تعجيز كردهاند . براى ملاحظهء چاپهاى مختلف برده و شروح و ديگر كارهائى كه بر آن شده رجوع فرمائيد به : كشف الظنون چلبى ، زير عنوان « قصيدة البردة » . المدائح النبوية تأليف زكى مبارك ، ص 196 - 208 . و تاريخ الادب العربى تأليف عمر فروخ « 5 » ، ج 3 ، ص 673 - 680 . پژوهشگران ايران نيز از قديم اين قصيده را طرف توجه خويش قرار داده ترجمهها و شروح فراوانى به فارسى بر آن نگاشته ، يا آن را به شعر پارسى درآوردهاند . بعضى ازين شروح چون شرح كنونى ما مختصر و بعضى ديگر چون شرح شرف الدّين على يزدى مفصل است . براى ملاحظهء شروح و ترجمهها و منظومههاى فارسى اين قصيده به فهرستهاى چاپشدهء كتب خانههاى ايران و ساير كتابخانههاى فارسى زبان و نيز به فهرست آقاى احمد منزوى رجوع فرمائيد . « 6 »
--> ( 3 ) . المدائح النبوية فى الادب العربى ، تأليف زكى مبارك ، ص 197 ، چاپ قاهره ، 1354 ه . ( 4 ) . المنجد ، چاپ هژدهم ، بخش آخر ، زير كلمه « البردة » . ( 5 ) . فروخ در كتاب خود براى كارهاى مختلفى كه بر روى برده انجام شده ، فهرست برو كلمن را نشان داده است . ( 6 ) . فهرست نسخههاى خطى فارسى ، ج 5 ، ص 3482 - 3485 ، و ج 4 ص 2723 - 2724 .